Susan Sarandon 80 lat –
Kariera artystyczna i działalność na rzecz praw człowieka – Tekst: #Palestyna_po_polsku
” W 2019 roku odwiedziła obóz dla uchodźców palestyńskich Burdż al-Baradżina w Bejrucie, aby z bliska poznać sytuację mieszkających tam uchodźców.”
Susan Sarandon to amerykańska aktorka i aktywistka zaangażowana w sprawy praw człowieka. Urodziła się 4 października 1946 roku w dzielnicy Queens w Nowym Jorku jako najstarsza z dziewięciorga dzieci. Ma angielskie i włoskie korzenie i wychowała się w rodzinie katolickiej. Studiowała dramat na Katolickim Uniwersytecie Ameryki w Waszyngtonie, który ukończyła w 1968 roku.
Karierę artystyczną rozpoczęła pod koniec lat 60. XX wieku. Występowała w filmach, telewizji i teatrze, a jej pozycję ugruntowały role m.in. w filmach „The Rocky Horror Picture Show”, „Atlantic City”, „Thelma i Louise”, „Klient”, „Olej Lorenza” oraz „Bull Durham”. W 1996 roku otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki za rolę w filmie „Przed egzekucją”. Zdobyła również wiele innych nagród i nominacji, m.in. nagrodę BAFTA i nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych, a także była wielokrotnie nominowana do Złotego Globu i Emmy.
Jej działalność nie ograniczała się jednak do sztuki. Od dziesięcioleci Sarandon angażuje się w kwestie praw człowieka, obronę osób marginalizowanych, walkę z rasizmem, ubóstwem i głodem, a także w działania na rzecz pokoju. W 1999 roku została ambasadorką dobrej woli UNICEF.
Irak i sprzeciw wobec wojny
Sarandon należała do najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich postaci świata kultury sprzeciwiających się inwazji na Irak w 2003 roku. Wraz ze swoim ówczesnym partnerem, aktorem Timem Robbinsem, publicznie krytykowała wojnę i politykę Stanów Zjednoczonych wobec Iraku.
Angażowała się również w życie polityczne USA i w różnych okresach wyrażała swoje poparcie dla kandydatów w wyborach. W 2000 roku poparła Ralpha Nadera, w 2008 roku uczestniczyła w kampanii Johna Edwardsa, a w wyborach w 2020 roku zdecydowanie poparła Berniego Sandersa.
Palestyna
Kwestia palestyńska zajmuje ważne miejsce w działalności Sarandon na rzecz praw człowieka. Od wielu lat wyraża poparcie dla praw Palestyńczyków do wolności i niezależności. W 2019 roku odwiedziła obóz dla uchodźców palestyńskich Burdż al-Baradżina w Bejrucie, aby z bliska poznać sytuację mieszkających tam uchodźców.
Jej zaangażowanie w działania na rzecz Palestyńczyków nasiliło się po rozpoczęciu wojny w Gazie w październiku 2023 roku. Uczestniczyła w demonstracjach i wydarzeniach wzywających do zakończenia wojny, pojawiała się publicznie w palestyńskiej kefiji oraz kierowała apele do członków Kongresu i amerykańskiej administracji o zakończenie wojny i zapewnienie pomocy ludności cywilnej w Gazie.
Była również jednym z głosów wspierających palestyńskiego studenta Mahmouda Khalila, który został zatrzymany w Stanach Zjednoczonych w marcu 2025 roku, a następnie zwolniony na mocy decyzji sądu.
31 sierpnia 2025 roku ogłosiła swój udział w „Globalnej Flotylli Sumud”, której celem było przełamanie blokady Strefy Gazy i dostarczenie tam pomocy humanitarnej. W inicjatywie uczestniczyli również artyści i aktywiści z kilkudziesięciu krajów.
Jej stanowisko w sprawie Palestyny wywołało w Stanach Zjednoczonych kontrowersje.
Pod koniec 2023 roku straciła współpracę z jedną z agencji reklamowych w związku z jej wypowiedziami dotyczącymi wojny w Gazie.
Sarandon uważa, że działalność artysty nie powinna ograniczać się wyłącznie do aktorstwa, lecz może również polegać na wykorzystywaniu swojej pozycji publicznej i popularności do zwracania uwagi na kwestie humanitarne.
W jednym z wcześniejszych wywiadów mówiła, że jednym z zadań artystów jest obserwowanie rzeczywistości oraz dawanie ludziom możliwości ponownego spojrzenia na własne życie i zdobywania informacji.
Życiorys Susan Sarandon łączy więc ponad pięć dekad kariery artystycznej z wieloletnim zaangażowaniem w kwestie praw człowieka i pokoju.
Szczególne miejsce w jej działalności w ostatnich latach zajmuje sprawa palestyńska, obok jej sprzeciwu wobec wojen, w tym przede wszystkim wobec amerykańskiej inwazji na Irak.
6 października 2026 r.
Źródła: Media arabski


